Inleiding

Voor u ligt het wijkactieprogramma 2018 met de nieuwe wijkambities 2017-2020 voor de wijk Overvecht

De ambities en het programma zijn tot stand gekomen via vernieuwende wijkparticipatie. Een jaar geleden stelden college en raad - naar aanleiding van de cijfers en signalen van wijkbewoners - een structureel budget beschikbaar voor extra inzet in de wijk. Toen maakten wijkbewoners en professionals samen een nieuw plan, met als naam de Versnelling.

Voor de periode van 2017 tot en met 2020 is er 10 miljoen euro extra te besteden voor Overvecht, waarbij de focus ligt op de vijf thema’s samenleven en zorg, gezondheid, opvoeden en opgroeien, werk en ondernemerschap en veiligheid. Dit zijn nu ook de nieuwe wijkambities van Overvecht voor 2017- 2020 geworden.

Voor dit wijkactieprogramma is door de leden van het (ambtelijk) Wijkoverleg Overvecht (inclusief de corporaties Mitros, Portaal en Bo-Ex) een selectie gemaakt uit projecten in de gemeentelijke programma’s die qua financiering gedekt zijn in de gemeentelijke begroting of die met externe middelen worden gefinancierd. Het concept van dit wijkactieprogramma is besproken met de Wijkraad Overvecht, het Bewonersplatform Overvecht en professionals in de wijk.

Leeswijzer
Het wijkactieprogramma begint met een beknopte beschrijving van de wijk. Daarna vindt u de wijkambities en speerpunten voor de periode 2014-2018, en vervolgens leest u welke concrete projecten en activiteiten in 2017 bijdragen aan de realisatie van deze drie wijkambities. We sluiten af met een toelichting op complexe projecten en trajecten en gebiedsaanpakken voor die delen van de wijk die extra aandacht vragen.

Contact en informatie
Meer informatie over de Wijkambities 2014-2018 van Overvecht en de wijkambities en wijkactieprogramma’s van andere wijken vindt u op wijkambities en wijkactieprogramma’s.

Heeft u vragen over het wijkactieprogramma of wilt u meedoen met één van de beschreven projecten. Neem contact op met medewerkers van wijkbureau, het gemeentelijk aanspreekpunt in uw wijk. U kunt ons bellen 14 0 30, mailen overvecht@utrecht.nl of kom langs Zamenhofdreef 17. U bent van harte welkom.

Wilt u op de hoogte blijven van zaken die spelen in uw wijk? Abonneer u dan op de digitale nieuwsbrief via de website. Heeft u zelf een plan, idee of initiatief voor de wijk? Kijk dan bij het uw initiatief, het Initiatievenfonds of benader het wijkbureau.

Over de Wijk Overvecht

Met 34.253 bewoners (per 1 januari 2017) is Overvecht de zesde wijk van Utrecht. Het is een belangrijke wijk voor de stad. In Overvecht vinden veel mensen met een smalle beurs een prima woning in een mooie groene omgeving met heel veel voorzieningen. Tegelijkertijd hebben veel bewoners van Overvecht het best moeilijk. Met zorgen over geld, werkloosheid, de opvoeding van de kinderen en hun gezondheid.

Op de meeste lijstjes scoort Overvecht ongunstiger dan andere Utrechtse wijken.

Uit de wijkwijzer 2017

  • Overvecht heeft het hoogste aandeel huishoudens met bijstand (18%), bijna drie keer het stedelijk aandeel (6,5%).
  • De werkgelegenheid in de wijk ligt met 36 banen per 100 inwoners ver onder het stedelijk gemiddelde (72).
  • Het rapportcijfer dat Overvecht krijgt voor de buurt (4,9) en de sociale cohesie (4,5) is het laagst van de stad.
  • Meer dan een derde van de bewoners heeft een slechte toekomstverwachting voor hun buurt, het hoogste aandeel in de stad en dit is achteruitgegaan sinds 2011.
  • Vergeleken met 2011 zijn er minder bewoners in Overvecht actief in hun buurt (29%) terwijl in de tussenliggende jaren hier juist een opleving werd waargenomen.
  • De openbare ruimte in Overvecht krijgt met een 6 het één na laagste rapportcijfer van de stad
  • Op veiligheidsgebied scoort Overvecht erg ongunstig: 54% van de bewoners voelt zich wel eens onveilig in de buurt. Dit is het hoogste van alle Utrechtse wijken en is gestegen ten opzichte van 2011.
  • Ook jongerenoverlast laat een toename zien; 45% ervaart vaak jongerenoverlast, tegenover 33% in 2011.

Er zijn ook gunstige cijfers
De tevredenheid over de parkeergelegenheid voor auto’s en fietsen is in Overvecht groter dan in de andere wijken van Utrecht.

  • Over de verkeersveiligheid is de tevredenheid ten opzichte van 2011 minder sterk gedaald dan het stedelijke gemiddelde (van 47% naar 41% tegenover van 43% naar 32%).

Een jaar geleden stelden college en raad naar aanleiding van dergelijke cijfers en de signalen van wijkbewoners een structureel budget beschikbaar om Overvecht de achterstanden te laten inlopen. De complexe en samenhangende problematiek van gezondheid, armoede en werkloosheid is niet eenvoudig te doorbreken en vraagt een lange adem. Met extra financiële inzet kan deze ontwikkeling versneld worden. Daarom is het plan dat wijkbewoners en professionals samen voor de wijk bedachten, de Versnelling gaat heten. Het doel van de Versnellingsaanpak is: versterken wat er al goed gaat in Overvecht en anders doen wat niet werkt.

Door de krachtwijkenaanpak is er in de wijk al veel verbeterd. De Versnelling en de structurele wijkaanpak kunnen voortbouwen op eerdere forse investeringen op sociaal gebied, op het terrein van opvoeding, scholing, activering en onderwijshuisvesting.

Een paar voorbeelden van doorgaande ontwikkelingen:

  • In 2017 zijn nieuwe scholen zoals de Marcusschool en de kinderclusters Teun de Jager, Ibisdreef en Gagelhof Noord opgeleverd.
  • De ingezette renovatie van de THEMA-dreven (Tigrisdreef, Haifadreef, St. Eustatiusdreef, St. Maartendreef en Ankaradreef) wordt voortgezet.
  • Op het Antoniuskwartier zijn 55 eengezinswoningen opgeleverd en er komen nog 151 eengezinswoningen bij.
  • Na de sloop van de hoogbouw aan de Ivoordreef (Bo-Ex) wordt dit gebied vernieuwd met woningen in de sociale en vrije huursector en koopwoningen.
  • Ook op de Taagdreef is de lang verwachte renovatie van start gegaan.

Kenmerkend voor de aanpak van de Versnelling is de samenwerking en afstemming. Bewoners, wijkprofessionals en gemeente werken heel hard samen opdat de bewoners van Overvecht op orde

komen, meekomen en verder komen. In een integrale aanpak kunnen alle partijen gezamenlijk zorgen voor duurzame verbeteringen in het woon- en leefklimaat in Overvecht. In het fysieke domein zijn de corporaties achter de Versnelling gaan staan. Ze steken de komende jaren veel geld en energie in renovatie, duurzaamheid en leefbaarheid.

Voor een vitaal Overvecht zien zij de integrale aanpak als oplossing, waarbij de investeringen van alle partijen maximaal op elkaar afgestemd worden. In het sociale domein is de samenwerking tussen professionals in de wijk (zoals buurtteams, zorg, welzijn, scholen en activering) fors toegenomen en geconsolideerd. De voortgang hiervan wordt een zeer belangrijk aandachtspunt in de komende aanbesteding van de buurtteams en welzijn organisaties.

De kaart van de wijk met de tien buurten.

De Wijkambities

Overvecht is een ‘atypische’ wijk. Het aandeel sociale huurwoningen is met 71 % (veel) hoger dan in andere wijken, bijna tweemaal zo hoog als het stedelijk gemiddelde. Overvecht biedt relatief veel woningen voor – in potentie – kwetsbare bewoners. Soms verhuizen die weer, wanneer zij erin slagen zich maatschappelijk op te werken. In dit opzicht vervult Overvecht een positieve functie in de stad.

De problemen van de wijk zijn aanzienlijk. Op de meeste lijstjes scoort Overvecht ongunstiger dan de andere wijken in onze stad. Dat geldt voor gezondheid, veiligheid, werk en bijstand, schuldenproblematiek en de kansen voor kinderen op een goede toekomst. Veel bewoners zeggen van zichzelf dat zij niet ‘meedoen’ aan de samenleving. De portiekflats en de anonieme buitenruimtes versterken het sociaal isolement nog.

De versnelling in Overvecht

Samen met de bewoners en de in de wijk werkzame professionals werkt de gemeente in de komende jaren aan een sterker Overvecht. Met extra inzet willen we de problemen van de wijk sneller oplossen of op zijn minst verminderen.

Twee moties van de gemeenteraad (2015/139 en 2016/19) zijn de start geweest voor de Versnellingsaanpak voor Overvecht.

In 2016 hebben wijkbewoners en professionals die in Overvecht werken, samen met de gemeente de problematiek van de wijk verkend. Dit deden ze aan de hand van de vijf thema’s waarin Overvecht het meeste achter loopt in relatie tot andere wijken in de stad. Ook stelden ze de vraag welke (extra) professionele en vrijwillige inzet de wijk nodig had. Deze verkenningen vonden plaats in vier thematische focusgroepen, die elk een dag bijeen zijn gekomen.

Vervolgens werden de ideeën voor verbetering in het Versnellingsweekend voor bewoners getoetst en verrijkt. Om de bewoners te bereiken - voor hen is de Versnelling immers bedoeld - zijn er in dat weekend aantrekkelijke en laagdrempelige bijeenkomsten georganiseerd. Met behulp van Stut theater is aan de hand van scenes gesproken over versnellingsthema’s. Tijdens een maaltijd van Resto-van- Harte zijn de ideeën uitgediept onder leiding van een tafelheer of tafeldame. Ook waren er ‘huiskamerinlopen’ en de gesprekstafels in het versnellingskoffie- en theehuis. Aan het weekend hebben rond de 150 personen deelgenomen.

Daarna zijn via de focusgroepen programma’s voor de vijf thema’s voor 2017 vast gesteld. Van elk thema

is het programma weergegeven in een overzicht van Doelstellingen, Inspanningen en Middelen.

"Mooi om bij de Versnelling te horen en deze wijk in een ander daglicht te zetten. Dat is zo mooi! De Versnelling werkt heel verbindend".

Urgentie en Energie

In de wijk hebben we bij veel bewoners en professionals (zoals huisartsen, buurtteamwerkers, sociaal makelaars, jongerenwerkers en vele anderen) een gevoel van urgentie aangetroffen en ook veel energie om de problemen van Overvecht aan te pakken. Deze urgentie en energie gaan wij de komende tijd vasthouden, in het belang van de wijk én de stad. Want een stad als de onze, die bouwt aan een gezonde toekomst, kan zich geen wijk permitteren die ver achterloopt. We willen ook hier gezonde en maatschappelijk weerbare bewoners.

De genoemde focusgroepen en de versnellingsgroep hebben een analyse van de wijk gemaakt gemaakt, die samengevat op het volgende neerkomt.

Doelen van de Versnelling
We willen van Overvecht een springplankwijk maken. Met de Versnelling willen we bereiken dat meer wijkbewoners volwaardig ‘meedoen’ aan de samenleving en dat kinderen een faire kans krijgen op een goede toekomst. Het motto van de Versnelling is ‘op orde komen, meekomen en verder komen’. Wie bijvoorbeeld kampt met schulden en verslaving (in Overvecht gaat het vaak over ‘gestapelde’ problematiek), moet eerst op orde komen. Pas dan kan zo iemand meekomen in opleiding, vrijwilligerswerk, betaald werk en sociale activiteiten. En wie eenmaal meekomt, kan weer dromen van verder komen en van een betere toekomst, voor zichzelf en vooral voor de kinderen.

Versnellen op vijf thema's
Veranderen van de eenzijdige woningvoorraad is een zaak van erg lange adem. Waar zich kansen voordoen blijven we die benutten. In de komende jaren leggen we de focus vooral op de sociaal-maatschappelijke problematiek. De focusgroep Samenleven en Zorg heeft het voortouw. We gaan versnellen op de volgende vijf thema’s: Gezondheid, Samenleven en Zorg, Opvoeden en opgroeien, Werken en ondernemerschap en Veiligheid.

Gezondheid

In Overvecht werken gedreven hulp- en zorgverleners in de medische basiszorg, de sociale basiszorg (buurtteams), het welzijn en de aanvullende specialistische zorg. Er ligt een stevig fundament voor samenwerking. Er is winst te boeken (betere gezondheid, lagere kosten) door planmatige verbreding en verdieping tussen de partijen in de wijk, vanuit een gezamenlijk werkplan. We versterken de jeugdgezondheidszorg. En we blijven sporten en bewegen en de gezonde keuze stimuleren om de gezondheid en vitaliteit van bewoners te verbeteren. Speciale aandacht is er voor versterken van gezondheidsvaardigheden en voor hoe professionals kunnen aansluiten bij mensen bij wie vaardigheden minder zijn en voor de link tussen armoede en gezondheid.

Samenleven en Zorg

De psychosociale problematiek in Overvecht is groot. Het gaat van schulden tot verslaving en sociaal isolement. De sociale samenhang wordt beperkt door de woningbouw (de portiekflats van tien hoog), de verschillende culturen in de wijk en het gebrek aan ruimtes waar bewoners elkaar kunnen treffen. In het kader van de Versnelling versterken we de Buurtteams Sociaal. Zo verkorten we de wachttijd en creëren we capaciteit voor outreachend werken, zodat ook mensen worden bereikt die zorg hard nodig hebben maar uit zichzelf niet komen. Daarnaast versterken we de sociaal makelfunctie en realiseren we kleinschalige en laagdrempelige ontmoetingsruimten voor bewoners en professionals (‘bijenkorven’).

Bijenkorven zijn zichtbare plekken in de wijk die door behoefte van bewoners ontstaan. Het zijn plekken waar ontmoeting voorop staat. Zij versterken de economische zelfredzaamheid door de combinatie van ontmoeting, vrijwillige inzet, arbeidsmatige dagbesteding, bedrijvigheid en ondernemerschap. Het zijn plekken waar de functies “op orde komen’, ‘meekomen’ en ‘verder komen’ gecombineerd worden.

Opvoeden en opgroeien

In Overvecht is veel opvoedproblematiek met betrekking tot (jonge) kinderen, maar ook jongeren die ontsporen of thuis zitten. Daarom versterken we de buurtteams Jeugd & Gezin en het jongerenwerk in de wijk. De zogenoemde ‘RMC-pilot’ herhalen we. Deze succesvolle pilot was bedoeld om jongeren te activeren die thuis zitten zonder werk, opleiding en uitkering en die daarom moeilijk traceerbaar zijn. Bij herhaald succes maken we de pilot structureel. De Vreedzame wijk-aanpak krijgt in Overvecht een frisse impuls.

Werk en Ondernemerschap

Overvecht is de wijk met het hoogste percentage bijstandsontvangers in de stad. We zoeken hen op. ‘Werk en inkomen’ zal vaker, zichtbaarder en laagdrempelig in de wijk aanwezig zijn. Ook onderzoeken we de kansen van een ‘Overvecht-krediet’ – een te ontwikkelen variant van het ‘microkrediet’ - om het opzetten van eigen bedrijfjes te stimuleren. Ook in het kader van het programma ‘Werken aan werk’ vinden activiteiten plaats die bijdragen aan banen voor wijkbewoners. Het gaat onder meer om reactivatie van het bedrijventerrein en renovatie van woningen. We kijken of de renovatie van woningen ook kan leiden tot werk voor Overvechters zelf

Veiligheid

Op het gebied van veiligheid scoort Overvecht verhoudingsgewijs slecht. Dit geldt zowel voor de geregistreerde criminaliteit en de overlast door jongeren als de veiligheidsbeleving van de bewoners. We organiseren ‘casusregie’ voor de meest problematische jongeren, breiden toezicht op straat en ‘zwaar’ jongerenwerk uit. Daarnaast brengen we de georganiseerde criminaliteit beter in beeld en trainen we onderwijzers en leerkrachten in het beter signaleren van polarisatie en radicalisering.

Uitgangspunten voor de uitvoering

Voor de uitvoering van de Versnelling hanteren we de volgende uitgangspunten:

  • Structureel versterken en uitbreiden wat werkt, geen festival van nieuwe incidentele projecten.
  • Versterking van de uitvoering, niet allerlei nieuwe coördinatiefuncties optuigen, de ‘versnellers’ zullen zo veel mogelijk zichtbaar zijn in de wijk.
  • De meest ervaren uitvoerders naar Overvecht.
  • Mobiliseren van zoveel mogelijk partners, zoals corporaties, huisartsen, leraren, ondernemers, politie.
  • Mobiliseren van zoveel mogelijk bewoners; ook aandacht voor ‘sterke’ bewoners; verbinding van sterk en zwak, binnen de wijk en tussen Overvecht en andere wijken.
  • Versterking van samenwerking met en tussen partners in de wijk.
  • De onevenwichtige woningvoorraad (71% sociale huur) beschouwen als gegeven dat alleen op lange termijn te veranderen valt. (Maar kansen hiervoor wel benutten.)

Een meerjarige uitdaging

De Versnelling is een meerjarige opgave. In de Versnelling zullen prioriteiten in de loop van de jaren verschuiven.
Regelmatig zullen we met bewoners en professionals de vinger aan de pols houden, bepalen hoe ver we zijn en de Versnelling zo nodig bijsturen. Dit betekent dat de verdeling van het budget, zoals weergegeven in de tabel onderaan gaandeweg kan wijzigingen. Over de resultaten van de Versnelling rapporteren wij in de programmacyclus en in de rapportages die IB Onderzoek met regelmaat uitbrengt over ontwikkelingen in de wijken.

Versnellings-4-daagse en procesversnelling 2018

Na bijna een jaar uitvoering van de Versnelling is in de zomer van 2017 een Versnellings-4-daagse gehouden. Over elk thema is een dag met de wijkbewoners gecommuniceerd via workshops, informatiemarkten en dergelijke. Alle dagen waren op verschillende locaties om met zoveel mogelijk bewoners contact te maken. Tijdens deze dagen zijn ook verhalen van bewoners uit de wijk over de thema’ s van de Versnelling opgehaald door middel van Story Collecting.

Om te evalueren en te verantwoorden willen we namelijk niet alleen gebruikmaken van statistische gegevens, maar ook van kwalitatieve gegevens uit de wijk. De verhalen spelen ook een rol bij de vaststelling van het nieuwe programma per thema voor 2018. Dit zal gebeuren in het najaar van 2017 in vier thematische focusgroepen. Een aantal van de opgehaalde verhalen komen terug in de volgende hoofdstukken.

Extra Financiën voor de versnelling Overvecht

In het programma Werken aan werk komt voor 2016 en 2017 een budget beschikbaar voor 350.000 euro voor projecten in Overvecht.

Artikel 5 Begrotingsvoorbehoud
Subsidies die zullen worden bekostigd ten laste van een begroting die nog niet door de gemeenteraad is vastgesteld, worden verleend onder de voorwaarde dat de begroting c.q. de begrotingswijziging die voor hun bekostiging noodzakelijk is, door de raad wordt vastgesteld.

Wijkambitie 1: Opvoeden en opgroeien

In Overvecht komt veel opvoedproblematiek voor. Er zijn ouders die niet goed weten hoe zij hun kinderen kunnen ondersteunen naar en in hun schoolloopbaan. Soms staan ouders machteloos als hun kind ontspoort of geïsoleerd thuis zit. We kunnen winst boeken door de Vreedzame wijkaanpak te verbreden, de buurtteams Jeugd en Gezin en het jongerenwerk te versterken en de pilot betreffende moeilijk vindbare jongeren zonder werk, opleiding en uitkering te activeren.

Jeudgezondheidszorg
De Jeugdgezondheidszorg is dé plek waar ouders en jongeren terecht kunnen met vragen over
gezondheid, opvoeden en opgroeien. JGZ-medewerkers zijn er voor alle (toekomstige) ouders, kinderen en jongeren uit de gemeente Utrecht. Ze bieden preventieve en lichte ondersteuning. Als het nodig is, verwijzen ze ouders en jongeren naar andere vormen van jeugdhulp. De JGZ beschermt, bevordert en bewaakt hiermee structureel de lichamelijke, geestelijke en sociale ontwikkeling van alle kinderen van –9 maanden tot 19 jaar in de stad Utrecht.

In 2018 is de JGZ in Overvecht specifiek alert op ouders met een klein netwerk en op het versterken van groepswerk, op de dialoog tussen ouders en bewoners en het versterken van het wederzijds vertrouwen en op het versterken van de samenwerking rondom geboorte en het jonge kind.

Het stimuleren van een gezond gewicht is onderdeel van het reguliere werk en de verbinding tussen armoede en gezondheid is een speciaal aandachtspunt.

Buurtteams

Vanaf 2015 bestaan er in heel Overvecht buurtteams waar bewoners bij terecht kunnen die het (even) niet zelf redden. Een buurtteam bestaat uit professionals die zijn opgeleid om zowel alleenstaanden als gezinnen te ondersteunen. De buurtteams willen laagdrempelig zijn, zodat alle inwoners van de wijk hen gemakkelijk kunnen vinden en benaderen.

De buurtteam medewerkers zijn thuis op allerlei levensterreinen en bouwen op allerlei levensterreinen en bouwen aan een goed netwerk in Overvecht. Door de inzet van de buurtteams Jeugd & Gezin wil de gemeente integrale zorg en ondersteuning bieden aan kinderen, gezinnen en scholen in Overvecht. Elke school in de wijk staat in verbinding met een buurtteam; een vast contactpersoon vanuit het buurtteam is regelmatig op school aanwezig.

De gemeente betaalt het buurtteamwerk en stelt daarvoor de kaders. De zelfstandige stichting Lokalis heeft de opdracht gekregen het buurtteamwerk uit te voeren. Meer informatie op www.utrecht.nl/sociale- stad-in-ontwikkeling.

Bredeschool: Ontwikkeling en vernieuwing

In de Brede School Overvecht werken de basisscholen samen aan de verbetering en vernieuwing van een buitenschools activiteitenpakket dat aansluit bij het ‘binnenschoolse’ programma. Hierbij gaat het om VreedzameWijk/Vreedzame School, ouderbetrokkenheid, aandacht voor muziek en techniek en een goede organisatie.

Vanuit de versnelling is extra inzet op de volgende onderdelen
Buurtteams Jeugd en Gezin
In het kader van de Versnelling worden de buurtteams Jeugd & gezin versterkt door uitbreiding van de formatie. Want de wachttijd moet korter en de aanpak moet ‘outreachend’. Hierdoor worden ook mensen bereikt die niet uit zichzelf komen, maar wel zorg hard nodig hebben.
De buurtteams Jeugd en Gezin geven aan gezinnen in Overvecht ondersteuning op het gebied van opvoeding, gezondheid, taal, werk en financiën. Met de grotere formatie investeren de buurtteams extra in samenwerking met scholen, voorscholen, huisartsen, schoolartsen, sociaal makelaars, jongerenwerk en politie.
Speciale aandacht gaat naar jongeren in de wijk die richting opleiding of werk weinig perspectief ervaren of die dreigen af te glijden naar het criminele circuit.

Vreedzaam opvoeden en opgroeien en versterken ouderbetrokkenheid
Deze projecten gaan om doorgaande begeleiding van ouders met kinderen van 0 tot 18 jaar. Dat vraagt om intensieve samenwerking tussen ouders, opvoedingsondersteuning, voorschool, basisscholen, Wijk&Co en jongerenwerk. Daar wordt hard aan gewerkt. Zodat kinderen goed opgroeien in Overvecht. Samen werken aan een positief opvoedklimaat. Er wordt ook samengewerkt met actieve oudergroepen. Ouders en leerkrachten worden getraind in de methodiek van vreedzaam opvoeden.

Extra 'speel mee' en speeltuinwerk
In alle buurten wordt ‘Speel mee’ aangeboden: spelen onder begeleiding van ouders. Hierdoor kunnen meer kinderen veilig buiten spelen en groeit de ouderbetrokkenheid. Het doel is het bevorderen van vrijwillige inzet en een overdracht van verantwoordelijkheid. Vanuit de Versnelling komt er extra inzet van Wijk&Co op drie locaties.

Brede school: Talentontwikkeling
De Brede School Overvecht heeft een carrouselprogramma ontwikkeld voor talentontwikkeling. Dat programma is op elf basisscholen geïmplementeerd. Dit vraagt van alle scholen een enorme inzet. Het cultuurprogramma van de carrousel wordt in 2018 inhoudelijk verbonden aan het thema “We zijn allemaal anders”, door middel van een interactieve theatervoorstelling over vluchten (door het UCK).
Muziek voor peuters wordt opnieuw opgenomen in de carrousel.

Bredeschool: Ouderbetrokkenheid
Ouderbetrokkenheid gaat om gelijkwaardige samenwerking tussen ouders, school en wijk. Deze verbinding krijgt vorm via ‘ouderinlopen’ met extra inzet van Wijk&Co vanuit de Versnelling en in samenwerking met scholen en ouders.
Voor Spelenderwijs Utrecht komen extra middelen uit de Versnelling voor het uitvoeren en overdragen van de cursus ouderbetrokkenheid. En er wordt onderwijsondersteunend gedrag ontwikkeld, met name voor de ouders die op de wachtlijst staan omdat hun kind jonger is dan 2,5 jaar.

Aanpak 'thuiszitters'
Het Jongerenwerk Utrecht (JoU) en Leerlingzaken zoeken contact met jongeren die niet naar school gaan, niet werken en geen uitkering hebben. De medewerkers zoeken de jongeren letterlijk op, om hen te stimuleren aan de samenleving deel te nemen en een toekomst op te bouwen. In 2016 en 2017 zijn via huisbezoeken 230 jongeren in Overvecht bezocht die zo in een isolement zaten. De gegevens komen van de afdeling Leerlingzaken. De trajecten van het Actieplan Jeugdwerkloosheid worden gebruikt om de jongeren naar school en werk te begeleiden.

De aanpak wordt voortdurend verbeterd door gesprekken met de samenwerkende partijen. Het uiteindelijke doel is dat iedereen in beeld is en de jongeren uit hun isolement raken en positief aan de slag gaan. Als de aanpak werkt, wordt deze manier van werken regulier.

Persoonlijk contact
Als ik in een dip zit, in een echte dip, dan helpt het persoonlijke contact mij toch het meest. Dat iemand mij bijvoorbeeld een belletje geeft. Of als ik niet in staat ben de telefoon op te nemen dan toch de voicemail inspreekt of een e-mailtje stuurt met de vraag ‘hoe is het met je?’. Dat kan net een extra duwtje omhoog zijn voor iemand zijn die last heeft van depressie.

Zo werkt het bij mij. Ik heb dan toch het idee: ‘O, er wordt aan mij gedacht’. Het kan mij net dat zetje geven om toch nog eventjes eruit te gaan. Om toch nog iets te doen.

Het helpt echt als iemand naar mij toekomt, als ik zelf in een dip zit. Dat kan ook een therapeut zijn, of iemand van het Buurtteam.

Wijkambitie 2: Gezondheid

De gezondheid van Overvechters is gemiddeld slechter dan in Utrecht als geheel. In de wijk hebben relatief veel kinderen overgewicht en hebben veel volwassenen psychische klachten. De levensverwachting ligt lager dan het stedelijke gemiddelde. We gaan winst boeken door bewoners te blijven stimuleren om meer te bewegen en een gezonde leefstijl te kiezen, door betere samenwerking van de wijkpartners (waar al een goede basis voor aanwezig is) en door de jeugdgezondheidszorg te versterken. We zetten extra in op het versterken van gezondheidsvaardigheden.

De pijler Gezondheid draagt bij aan het verminderen van gezondheidsverschillen. De link tussen armoede en gezondheid loopt als een rode draad door de Versnelling. Er is aansluiting bij de ontwikkelingen in de armoedeaanpak en de armoedecoalitie en er is extra aandacht voor de implementatie van de Utrechtpolis. De inzichten van onder andere de wijkraad en het bewonersplatform worden gebruikt bij het verder bouwen aan gezondheid.

Gezonde wijk
Onder de noemer Gezonde Wijk wordt al lange tijd samengewerkt. Er is een integrale aanpak krachtige basiszorg ontwikkeld, onder andere aan de hand van het 4D model (zie hieronder). De implementatie vergt voortdurend onderhoud, bijstelling en/ of uitbreiding.

Het Nivel volgt de Gezonde Wijk met onderzoek. De eerste
onderzoeksresultaten laten een positief beeld zien van de aanpak, gericht op de meest kwetsbare bewoners.

Verkenning gezondheidsvaardigheden
De huisartsen en buurtteam en JGZ willen een stap verder zetten in de samenwerking medisch-sociaal. Zij willen hun inzicht vergroten in de concepten/manieren die er zijn voor het beter vormgeven van de ‘voordeur’ voor betere toegang tot zorg en hulp en daarbij bewoners meer betrekken. Zo willen ze beter aansluiten bij de gezondheidsvaardigheden van bewoners en effectieve en efficiënte inzet van zorg en hulp borgen.

Vanuit de versnelling is extra inzet op de volgende onderdelen
Extra capaciteit jeugdartsen
Voor vragen en ondersteuning van ouders over gezondheid, opvoeden en opgroeien van kinderen van nul tot achttien jaar.

Ouder babygroepen
In de Ouder-babygroepen komt een klein groepje ouders met baby’s wekelijks bij elkaar. Deelnemers maken kennis met andere ouders en ook met instanties in de wijk die kunnen helpen bij de opvoeding. Ze leren en praten samen over de ontwikkeling, opvoeding, verzorging en gezondheid van hun kind. Hierdoor voelen ze zich sterker in hun rol als opvoeder.

In het programma LEFF (Lifestyle, Energy, Fun and Friends) werken kinderen van 7 tot 13 jaar die te zwaar zijn, er samen met hun ouders aan om weer tot een gezond gewicht te komen. Het programma gaat om nieuwe vriendjes maken, plezier beleven en meer energie opdoen door een gezondere leefstijl. Zo leren kinderen en ouders samen dat gezond leven heel leuk kan zijn.

Vitaliteitsmakelaar van harten voor sport
Beweeg- en vitaliteitsmakelaars geven ondersteuning aan wijkbewoners die willen gaan werken aan hun gezondheid. Naast bewegen brengen zij ook andere gezondheidsthema’s ter sprake, zoals voeding en ontspanning. Zo zoeken zij samen met bewoners naar mogelijkheden om gezonder te eten (zonder diëtist), lekker te bewegen (zonder veel te betalen) en meer te ontspannen. Ook brengt de vitaliteitsmakelaar initiatiefrijke bewoners in contact met relevante organisaties en instellingen. In de loop van 2018 is het streven dat deze manier van werken een plek krijgt in de nieuwe sportorganisatie voor de stad.

Diabetes challenge
Overvecht Gezond, Harten voor sport en wandeltrainers verbonden aan de atletiekvereniging organiseren samen de Diabetes Challenge Overvecht. De praktijkondersteuners van de huisartsenpraktijken maken bewoners enthousiast om mee te doen. In 2016 namen 30 Overvechters deel en ook in 2017 wordt de Diabetes Challenge weer georganiseerd
in Overvecht. Via Overvecht Wandelt! wordt een wandelnetwerk opgezet.

Naast de versnelling loopt de structurele aanpak van de volgende onderdelen
Versterking groepsgerichte aanpak voor peuters
Met onder andere Spelenderwijs, JGZ, Wijk&Co en Al Amal wordt extra ingezet op de groep ouders en kinderen die wachten op de start van de voorschool. Er zijn bijeenkomsten, waarvoor een welkomstpresentje wordt ontwikkeld dat uitnodigt tot actief en stimulerend
(gezond) gedrag. In 2018 gaat deze aanpak van start, na de voorbereidingsperiode in 2017.

Jongeren op gezond gewicht
De aandacht voor een gezond gewicht blijft belangrijk. De basis is de inzet van scholen, zorgpartijen, JGZ, diëtisten en sportprofessionals en -vrijwilligers. Speciale aandacht is er voor bijvoorbeeld kraamzorg en verloskundigen. Met het extra budget is in 2017 de samenwerking versterkt via de keuzehulp vitale kinderen, is de buurtsportclub versterkt en is een methodiek voor bewegen in de pauze verspreid op de OBO-scholen.

Ondersteuning jeugdsport en sportverenigingen
Ook in 2018 geeft de gemeente aanvullende ondersteuning aan minder vitale sportverenigingen in de wijk. Het doel is de verenigingen voor de wijk te behouden, omdat zij eraan bijdragen dat wijkbewoners - en dan vooral de jeugd - meer aan sport doen. Verenigingen worden begeleid in hoe zij het kader kunnen versterken en vanuit (jeugd)beleidsplannen kunnen werken. Zo zijn ze beter in staat om leden te verwerven en te behouden.

De nieuwe sport- en buurtvereniging Vechtzoom wordt ondersteund in het verder vormgeven van de sport- en buurtfunctie van sportpark Vechtzoom.

Gezondheidsbevordering
Onder de noemer ‘buurtgerichte gezondheidsbevordering’ sluit de gemeente aan bij initiatieven in de wijk en het netwerk van de Gezonde Wijk Overvecht. De inzet van extra financiële middelen betekent extra activiteiten om de gezondheidsachterstanden in de wijk te verkleinen en te werken aan een gezonde leefstijl. Initiatieven worden ondersteund en verbonden aan het netwerk van Gezonde Wijk, Gezonde Stad en Gezonde Start/Gewoon Opvoeden. Inzet is om in 2018 de activiteiten die in 2017 en daarvoor zijn opgestart, structureel te maken. Zo zijn enkele groepen van In Beeld mogelijk gemaakt. Via fotografieopdrachten verruimen mensen hun blik en dit heeft een positief effect op hun gezondheid en veerkracht. Ook wordt mogelijk gemaakt dat experts van de Stichting Mowad op consultatieve basis meedenken met lastige casussen van buurtteam en JGZ of andere hulpverleners. Het trainingsprogramma de Virtuele Patiënt wordt uitgebouwd met een module waarin het patiëntperspectief naar voren komt.

Zelfregiecentrum 'Peers en Dreef'
Lotgenoten, ervaringsdeskundigen en peers kunnen een belangrijke rol spelen voor mensen die tegen problemen aan lopen of hun veerkracht kwijt zijn. Herkenning uit ervaringen van anderen of je eigen ervaringen delen werkt versterkend. Het is belangrijk om het stigma te doorbreken en drempels te verlagen, zodat mensen kunnen blijven meedoen.
In Overvecht wordt een zelfregiecentrum mogelijk gemaakt voor mensen met ervaringen in de GGZ of met verslaving of maatschappelijke opvang, vergelijkbaar met het Enik Recovery College in Hoograven. Een werkgroep bereidt dit voor en legt daarbij verbindingen met andere initiatieven op dit terrein, zoals Steunpunt GGZ, UtoBheard, de Powercoaches, Doen en Laten. Op dit moment is al een cursusaanbod gestart. In 2018 hoopt ‘Peers op Dreef’ een geschikte locatie in Overvecht te kunnen inrichten.

'Ze hebben allemaal dezelfde droom I'
in Overvecht zijn er begin dit jaar, in kader van de Versnelling, Moeder-babygroepen gestart.

Elke week komen, onder begeleiding van een pedagoog, vaste groepen moeders met baby’s bij elkaar. Ze ontmoeten daar andere moeders, ze horen over opvoeding en gezond opgroeien en delen ervaringen en verhalen met elkaar. Ook leren ze wat er allemaal in de wijk te doen is. Elle van den Tillart en Margarita Schrijver begeleiden deze groepen. Ze schrijven samen over hun belevenissen.

De groepen die we begeleiden zijn divers: moeders komen overal vandaan (van Marokko tot China, van Syrie tot Liberia van Nederland tot India). Sommige moeders spreken vloeiend Nederlands andere (nog) helemaal niet. Sommigen zijn heel jong moeder geworden, anderen zijn al wat ouder. Sommigen voeden hun kind alleen op. Sommigen hebben school of een opleiding doorlopen, andere niet. Maar dat maakt allemaal niet uit. Alle moeders hebben net een baby gekregen en dat bindt. En ze hebben allemaal dezelfde droom; dat hun kind gezond en gelukkig is en blijft!

Ze is een hele goede moeder
Een paar weken geleden was ik, Margarita, op huisbezoek bij een ‘kandidaatmoeder’ voor de Moederbabygroep. Haar man was er ook bij. Dat was aan de ene kant erg handig, want de moeder sprak nog helemaal geen Nederlands. Aan de andere kant was het wat minder handig. Bij alle vragen die ik stelde, gaf haar man antwoord. ‘Wat vind je leuk aan moeder zijn?’ Zonder maar naar zijn vrouw te kijken, krijg ik het antwoord van de vader. ‘Heel leuk, ze is een hele goede moeder.’ ‘Wat zou je wensen voor je kind, voor als groot hij
is?’ Vader: ‘Voetballer, dat hij voetballer wordt of anders arts’. ‘Dat zijn prachtige wensen’, zeg ik, ‘En ik ben ook benieuwd naar wat je vrouw zou wensen’. De vader vertaalt de vraag naar zijn vrouw, die als antwoord alleen maar lacht. ‘Ze weet het niet’, zegt de vader.

Alleen vrouwen
Ondanks het wat moeizame gesprek belooft de moeder te komen. Ik houd mijn hart vast. Ze heeft me het hele gesprek niet aangekeken. Zou ze echt durven? De vader lijkt ook twijfelachtig. Daarom benadruk ik nog een aantal maal dat ik bij het consultatiebureau ‘hoor’ en dat er veel gesproken gaat worden over gezondheid, opgroeien en opvoeden. En dat er alleen vrouwen zullen zijn: allemaal moeders en ik.

Cadeau van God
De eerstvolgende donderdag staat deze moeder al als eerste om kwart over negen op de stoep van het Buurtcentrum. Haar man heeft haar met de auto gebracht. Tijdens het voorstel rondje lacht ze naar alle andere moeders. Een andere moeder die een beetje Arabisch spreekt helpt haar. En zo spreekt ze voor het eerst hardop in de groep: haar naam en die van haar baby. De naam van haar baby betekent cadeau van God.

Schouderklopjes
Ik geef haar en twee andere moeders, die ook niet of nauwelijks Nederlands begrijpen, een compliment: Wat enorm dapper dat jullie er zijn. Hoe spannend is het om de deur uit te gaan en naar de Moeder-babygroep te komen als je de taal niet spreekt! Weer wordt er spontaan getolkt. De moeders krijgen een applausje en schouderklopjes van de andere moeders, die zich maar al te goed weten te herinneren hoe dat voor hen was, toen ze nog maar net in Nederland waren. Mijn ‘kandidaatmoeder’ neemt een beetje verlegen maar ook een beetje trots dit compliment in ontvangst. Dat is nu een paar weken geleden. En hoewel deze moeder dus amper Nederlands begrijpt en er aan gesproken taal veel aan haar voorbij gaat, komt ze trouw elke week. Ze heeft niet een keer gemist.
Groetjes van Elle en Margarita
Door: Elle van den Tillart en Margarita Schrijver

'Snoepen ie niet gezond, maar eentje mag wel'
Walid, zeven jaar, legt uit wat hij geleerd heeft bij LEFF, het leefstijlprogramma van Harten voor Sport. Tien weken lang heeft hij het programma gevolgd. Hij vindt het erg jammer dat het afgelopen is. Walid vertelt verder. Vet is niet gezond en fruit is goed, maar niet te veel. Op de vraag wat hij het leukst vond reageert hij snel. Het leukst waren de spelletjes. Voetballen, basketballen en hoe het heet ook alweer. Met die rackets, maar geen tennis. Al zittend doet hij een slag boven zijn hoofd na. Badminton? Ja, badminton zegt hij met een grote glimlach.

Ikram, de moeder van Walid, haakt in op het gesprek. Hij is in die tijd een paar kilo afgevallen en hij pakt nu ook zelf de weegschaal thuis, vertelt ze. Het was erg leuk om mee te doen als ouder. Er is goed advies gegeven. Maar het is
wel lastig vol te houden nu het afgelopen is. Hij is een klein beetje aangekomen. Maar soms zegt hij wel: “Mama, nu ga ik stoppen met eten.” Ik zou graag willen dat er een vervolg is. Walid knikt uitbundig als hij dit hoort en zegt dat hij ook graag door had willen gaan.

Wijkambitie 3: Veiligheid

In Overvecht liggen de cijfers over gevoelens van onveiligheid, over criminaliteit en over jongerenoverlast liggen hoger dan in de andere wijken van Utrecht. We gaan winst boeken door het jongerenwerk te versterken, door het toezicht op straat uit te breiden, door leerkrachten te trainen in het signaleren van polarisering en door georganiseerde ondermijnende criminaliteit beter in beeld te krijgen.

Veiligheid is een belangrijke basis voor alle bewoners in Utrecht, dus ook voor bewoners in Overvecht. Helaas lopen de veiligheidscijfers in Overvecht achter op de positieve ontwikkelingen in andere delen van de stad. Er is in de wijk verhoudingsgewijs meer criminaliteit, meer bewoners voelen zich onveilig en meer bewoners ervaren overlast van jeugd. Dit tegen de context van een wijk met een onevenwichtige bevolkingssamenstelling, veel armoede, complexe (pycho) sociale problematiek, weinig draagkracht en weinig sterke schouders om dit op te vangen.

Vanuit de Versnelling wordt extra geld ingezet om de achterstand sneller in te lopen. De inspanningen moeten bijdragen aan het herstel van het publiek vertrouwen en het verbeteren van de veiligheidsbeleving van de inwoners.

Uitgangspunten hierbij zijn

  • We werken integraal met een goede mix van preventie en repressie.
  • Alle partners nemen hun verantwoordelijkheid.
  • We nemen zichtbare maatregelen met een groot uitstralingseffect.
  • Misdaad mag niet lonen.
  • We werken delictgericht, persoonsgericht en gebiedsgericht.

Vanuit de versnelling extra inzet op de volgende onderdelen
Uitbreiding jongerenwerk, begeleding risicojongeren door jou
Vanuit de Versnelling is extra jongerenwerk op straat in gezet om nog meer in contact met jongeren te komen. JoU werkt hierbij samen met Al Amal om ook de ouders te betrekken

Voorkomen polarisatie en radicalisering
Leerkrachten in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs krijgen een training waarin ze kennis vergaren over cultuur, religie en omgang met radicalisering. Ze krijgen handvatten aangereikt hoe in gesprek te gaan met jongeren die radicale ideeën hebben, zowel vanuit rechtse als uit islamitische hoek.

Uitbreiding toezicht en handhaving
In het kader van de Versnelling werken er vier vaste toezichthouders voor de wijk. Deze wijkboa’s (bijzondere opsporingsambtenaren) zijn zichtbaar en aanwezig op straat en leggen contact met de bewoners en ondernemers. Ze richten zich vooral op het voorkomen van jeugdoverlast, autokraak en woninginbraak.

Aanpak ondermijnende criminaliteit
Ondermijning is een vorm van criminaliteit die grondslag van onze samenleving aantast, de formele basis (wetten) en de informele basis (fatsoensnormen). Steeds meer wordt duidelijk dat ondermijnende structuren en netwerken de wijk Overvecht tegenhouden om een stevige ‘stap voorwaarts’ te maken. Daarom is het in beeld brengen van de problematiek en de aanpak hiervan één van de prioriteiten.

'Gevonden'
Waar ik blij van word? Van het Winkelcentrum Overvecht en dat er daar en op andere plekken in Overvecht toezicht is. Dat geeft me een veilig gevoel. Er was laatst een vrouw die haar kind kwijt was geraakt in het winkelcentrum, in de buurt van de schoenenzaak Bristol. Iedereen ging toen helpen zoeken, samen met de toezichthouders. De toezichthouders hebben het kind, een jongetje, uiteindelijk gevonden. Iedereen was blij en ging klappen. Ik vind het belangrijk dat er goed toezicht is in de wijk.

'Veilig maar niet altijd'
Ik woon heerlijk in Overvecht, al 12 jaar. Het is hier rustig en meestal veilig. Maar niet overal. Bijvoorbeeld niet bij het winkelcentrum Gagelhof. Ik ging daar laatst om zeven uur ’s avonds heen. Met mijn buurvrouw. Het was winter en al donker. Onze kinderen waar er ook bij. Er stonden mannen voor de deur van de supermarkt Dirk van de Broek. Ze gingen vieze dingen tegen ons zeggen. Ze kwamen dichterbij en bleven tegen ons praten. We waren echt bang en de kinderen ook.

Waarom mogen die mannen daar staan? Ze zijn dronken. Op het plein voor Dirk van de Broek staan altijd groepen. Het is daar echt vervelend. Ik voel me op het plein niet vrij. Als ik iets vergeten ben durf ik daar ’s avonds niet alleen naar toe te gaan.

Naast de versnelling loopt de structurele aanpak van de volgende onderdelen
Aanpak High Impact Crime (HIC)
De HIC aanpak is gericht op delicten die een grote impact hebben op slachtoffers, hun directe omgeving en de samenleving als geheel. Hierbij gaat het om woninginbraak, geweld tegen personen of gewelddadige vermogensdelicten als straatroven of overvallen.

Er is een integrale aanpak nodig met een goede afstemming met ketenpartners die betrokken zijn bij het publieke domein, dader en slachtoffer. Politie en gemeente werken met actuele cijfermatige onderbouwing speerpunten uit waarbij wijkagenten en Boa’s gezamenlijk afstemmen op hotspots in de wijk.

Voorbeelden van de aanpak: check van de inbraakgevoeligheid van woningen samen met woningbouwcorporaties, verhoging van de meldingsbereidheid onder bewoners via Meld Misdaad Anoniem, gebiedsontzeggingen voor potentiële daders, diverse acties tijdens het Donkere Dagen Offensief, gerichte gebiedscommunicatie om bewoners bewuster te maken van hun omgeving met het oog op woninginbraak.

Aanpak veel voorkomende criminaliteit (WC)
Bij veelvoorkomende criminaliteit gaat het om fietsendiefstal en autokraak. Nog altijd laten bezoekers en bewoners van de wijk te vaak waardevolle spullen achter in de auto, waarna autokraken plaatsvinden. Rond winkelcentrum Overvecht wordt met een nieuwe communicatiecampagne de bewustwording van de bezoekende automobilisten vergroot.
Tegelijkertijd worden Politie en Toezicht en Handhaving via data gestuurde informatie dadergericht ingezet op zogenaamde hotspots. Ook worden fysieke maatregelen genomen en kunnen aan daders gebiedsontzeggingen worden opgelegd.

Om fietsendiefstal tegen te gaan wordt op hotspots gerichte communicatiecampagnes gevoerd en worden eigenaren gewezen op het juist stallen en afsluiten van hun fiets. Ook kunnen wijkbewoners in een actie een tot twee keer per jaar gratis hun rijwiel gratis laten graveren en registreren tegen diefstal.

Aanpak Jeugdoverlast en Jeugdcriminaliteit
De aanpak van problematische jeugdgroepen wordt versterkt. Daarnaast wordt ingezet op preventie zodat risicogroepen zich niet door ontwikkelen tot problematische groepen. Tenslotte start een pilot lokale persoonsgerichte aanpak, waarmee strakke casusregie wordt georganiseerd voor de meest problematische jongeren in de wijk.

Binnen deze drieledige aanpak zijn de werkers erop uit contact te maken met de jongeren en hen kansen te geven en perspectief te bieden. Om de aanzuigende werking van criminaliteit op jongeren te verminderen worden ouders ondersteund in en aangesproken op hun opvoedingstaak. Het doel van de investering in de aanpak van jeugdgroepen is dat de criminaliteit en de ervaren jeugdoverlast dalen, dat het gevoel van veiligheid verbetert en dat jongeren zich verbonden voelen met de samenleving.

Utrecht zijn we samen
Het stedelijk actieprogramma ‘Utrecht zijn we samen’ is gericht op het voorkomen van polarisatie en radicalisering. Er gebeurt in dit kader al veel in Overvecht. Zo is er een stevig bondgenotennetwerk opgezet: sleutelfiguren uit de wijk met een grote achterban, die de politie en de gemeente adviseren op veiligheidsthema’s. Ook wordt er voortdurend gewerkt aan een goed functionerende signaleringsstructuur. Niettemin geven professionals aan dat Overvecht een wijk is met reden tot extra zorg. Er woont immers een grote groep kwetsbare en beïnvloedbare jongeren. Vanuit de Versnelling zijn middelen gereserveerd voor training van docenten in Overvecht rondom het thema polarisatie.

Politiekids
Het project Politiekids wordt in het schooljaar 2017-2018 voortgezet. Hierin worden kinderen van groep 7 en 8 op laagdrempelige wijze betrokken bij het politiewerk in de wijk. Een schooljaar lang voert een groep van ongeveer vijftien Politiekids op een speelse manier educatieve activiteiten uit met de politie en andere wijkpartners. De frequentie ligt op één woensdagmiddag in de maand. De activiteiten hebben steeds een ander veiligheidsthema.

Pilot lokale persoonsgerichte aanpak
In juni 2017 is de pilot Lokale persoonsgerichte aanpak in Overvecht en Leidsche Rijn gestart. De focus ligt op personen die herhaaldelijk de openbare orde verstoren of een dreiging vormen voor de veiligheid in de wijk. Het kan gaan om jongeren over wie ernstige zorgen bestaan, maar ook om personen met psychiatrische problematiek die verward gedrag vertonen. Betrokken partijen zoals politie, woningbouwcorporaties en hulpverlening maken een probleemanalyse, stellen een plan van aanpak op en sturen vervolgens op afspraken. De pilot wordt in november 2017 geëvalueerd. De intentie is om de aanpak daarna stedelijk uit te rollen.

Groeiende inzet burgerparticipatie bij onderwerp veiligheid
De inzet van vrijwillige bewoners heeft zeker een enorme bijdrage geleverd aan de rustige jaarwisseling en de ramadanperiode van 2017. Ruim 50 mannen hebben
de gemoederen rustig gehouden. Deze aanpak leverde veel waardering op van politie en wijkbewoners. De samenwerking met deze groep vrijwilligers wordt structureel voort gezet.

Ook zijn er veel whatsappgroepjes in buurten opgezet in overleg met medewerkers Veiligheid en de politie. Hierdoor kan de veiligheidsaanpak met hulp van wijkbewoners worden verbeterd.

Wijkambitie 4: Werk en Ondernemerschap

In Overvecht hebben veel bewoners geen werk en leven velen van een bijstandsuitkering. Dat brengt vaak ļ¬nanciële en psychische problemen met zich mee. We gaan winst boeken door werkloze Overvechters op te zoeken, door met Werk & Inkomen vaker, zichtbaarder en toegankelijker in de wijk aanwezig te zijn en door werkervaringsplaatsen te creëren in de Stagestraat.

Vanuit de versnelling is extra inzet op de volgende onderdelen
Uitbreiding wijkcontactdagen door werk en inkomen
Medewerkers van Werk & Inkomen komen 6x per jaar een week lang naar de wijk om inwoners met een uitkering te helpen. Ze geven bewoners informatie over regelingen en bekijken samen met hen hoe zij een volgende stap kan zetten naar werk of een andere manier om mee te doen aan de samenleving. Hierbij worden zoveel mogelijk wijkpartijen betrokken, zoals de buurtteams en Wij 3.0 om de begeleiding in de tussenliggende periodes goed te waarborgen.

Vooruitgeschoven post werk en inkomen in de wijk
Drie medewerkers van Werk & Inkomen houden spreekuur bij activiteiten waar wijkbewoners naar toe gaan. Mensen kunnen vragen stellen over werk en inkomen in brede zin, ook over een onderneming starten, schuldhulpverlening en de WMO. Door zo laagdrempelig en dicht bij de bewoners te werken kunnen medewerkers Werk en Inkomen sneller een antwoord geven op vragen en directer doorverwijzen naar organisaties in de wijk die ondersteuning kunnen bieden.
Activering naar opleiding en werk stagestraat
Stagestraat helpt langdurig werklozen aan werkervaring, waardoor zij een grotere kans hebben om aan een baan te komen. Het is maatwerk: aan tien ondernemers uit de wijk worden tien werkzoekende wijkbewoners gekoppeld. Het gaat om jongeren, herintreders en statushouders.
In dit project bieden ondernemers aan stagiairs een werkervaringsplaats aan voor zes maanden lang en vier dagen per week. Werk en Inkomen selecteert een groep van gemotiveerde jongeren en/of herintreders uit Overvecht die werkervaring op willen doen. De projectleider van Stagestraat koppelt de stagiairs aan de ondernemers. De stagiairs lopen meestal drie maanden aaneengesloten stage bij één ondernemer. Daarna kunnen ze rouleren, om bij een tweede ondernemer in de straat andere werkervaring op te doen. Vier dagen per week stage lopen biedt de stagiairs voldoende tijd om ook te solliciteren en/of een opleiding te volgen. De stageplekken worden dit jaar aangeboden in de kleine winkelcentra en het bedrijventerrein van Overvecht.

Trajecten scharrelondernemerschap
Via scharrelondernemen kunnen werkloze Overvechters in een half jaar tijd onderzoeken of ze iets kunnen verdienen met de activiteiten die zij doen in de wijk. Dit kan gaan om schilderen, catering, buurtwerk, schoonmaak, etcetera. In dat half jaar volgen zij bij Power by Peers minimaal 16 uur per week een traject waarin zij hun idee, product of dienst concreet maken en onderzoeken of hiervoor een markt bestaat. Na een half jaar kunnen de ondernemers dan met hun werk iets bijverdienen.

Project Pozitive
Bij het project Pozitive 4 succes speelt in het bedrijfsleven een belangrijk rol. Professionals en ondernemers ondersteunen als vrijwillige coach de jongeren/werkzoekenden bij het behalen van succes. Vanuit eigen ervaring delen zij hun kennis en een relevant netwerk waarin veel kansen liggen voor jongeren/werkzoekenden. In dit project worden tien werklozen en vijf stagiairs uit Overvecht aan een baan en stageplek geholpen.

Samenwering DOKO030 en bureau Zelfstandigen
Bureau Zelfstandigen is de afdeling binnen Werk & Inkomen die de BBZ-regeling uitvoert (bijstand voor zelfstandigen).
DOK30 staat voor Dromen, Ondernemen en Krachten bundelen in Utrecht en meer specifiek in Overvecht. Bureau Zelfstandigen wil zijn dienstverlening dichter bij de doelgroep en in de wijk organiseren. DOK030 is een platform voor ondernemend Overvecht, met flexwerkplekken, cursussen en advies.

Samen willen ze de wijkeconomie in Overvecht stimuleren. Ze werken samen en stemmen af met wijkbewoners die vragen hebben over hun ondernemerschap, of het nu starters zijn of gevestigde of marginale zelfstandigen.

Ondernemershuis
Het voormalige buurthuis De Bram wordt omgevormd tot een nieuwe bijenkorf voor bewoners in de wijk. Deze bijenkorf wordt bestemd voor allerlei activiteiten die te maken hebben met werk en ondernemerschap. De organisatie Power by Peers gaat dit in overleg met het wijkbureau opzetten. De trajecten van scharrelondernemerschap worden hier gegeven.

Plan Einstein
In Plan Einstein volgen Overvechters samen met asielzoekers cursussen ondernemerschap (in samenwerking met UU) en (zakelijk) Engels (in samenwerking met Volksuniversiteit Utrecht). Na de cursus kunnen zij hun ondernemersideeën samen met de Social Impact Factory (SIF) in daden omzetten. Er zijn al enkele mooie voorbeelden van Overvechters die hun leven op deze wijze een nieuwe wending geven.

'Fantastisch, de versnellingsvierdaagse Overvecht'
De Versnelling Overvecht bundelt krachten en werkt aan een sterk en vitaal Overvecht dat bewoners in beweging brengt en kansen biedt. En Werk en Inkomen doet mee. Dat was 1 juli ook weer duidelijk tijdens de Versnellingsvierdaagse in Overvecht. Samen met partners zoals sociaal ondernemer DOK030, JoU en Wij 3.0 waren collega’s van het Werkgeversservicepunt (WSP), Bureau Zelfstandigen (BBZ), Werkmatchers Jongeren & Volwassenen én Werk en Inkomen in de wijk Overvecht (voorheen ‘de Vooruitgeschoven Post Overvecht’) druk in gesprek met inwoners van Overvecht.

Saffia Chahbouni van Werk en Inkomen in de wijk Overvecht: ‘We willen inwoners van Overvecht met vragen op het gebied van werk en inkomen laagdrempelig en in een persoonlijk gesprek helpen en adviseren. Daarom zijn we nu als ‘Werk en Inkomen in de wijk Overvecht’ wekelijks op zes locaties in Overvecht: in de buurtcentra De Jager, De Boog en De Dreef, het Doe Mee Centrum Sint Maartensdreef, bij de voedselbank Burezina en de Omar Al Faroukmoskee. Dat we er zijn voor de bewoners in hun eigen buurt, daar willen we meer bekendheid aan geven, ook via de partners in de wijk en andere kanalen.

Op de Versnellingsvierdaagse hebben we ons gezicht kunnen laten zien. Onze flyer helpt daarbij. We hebben alle bijstandsgerechtigde inwoners in Overvecht per brief uitgenodigd en het plein voor de HEMA waar we stonden werd druk bezocht. Ik vond het top en veel bewoners ook! Ik kon mensen helpen met vragen of doorverwijzen naar collega’s van bijvoorbeeld het WSP en naar partners in de wijk die er ook waren. Het had echt toegevoegde waarde om het samen met collega’s en partners voor te bereiden en er ook samen te staan. Ik had een heel mooi gesprek met een Somalische vrouw die al 22 jaar vrijwilligerswerk doet in een buurtcentrum in de wijk Overvecht. Dit soort informatiemarkten geven een aanvulling op onze kennis.’

Inwoners werkelijk bereiken
Abdelghani Mohammedine, klantmanager bij BBZ Werk en Inkomen: ’Onze afdeling helpt mensen met een uitkering die als zelfstandig ondernemer pre-starter of starter zijn een steuntje in de rug te geven om een bedrijf te starten of te behouden. Maar we ondersteunen bijvoorbeeld ook bij schuldsanering voor zelfstandig ondernemers die in de problemen zijn gekomen. Ik wil inwoners die kansen zien en door omstandigheden in de problemen zijn gekomen met hun bedrijf het liefst zo snel mogelijk helpen. Ik denk dat de regeling voor zelfstandigen met een bijstandsuitkering nog onvoldoende bekend is. Het is juist belangrijk dat mensen tijdig gebruik maken van de regeling en niet als het water hen al aan de lippen staat. Dan is het soms te laat. Dit soort dagen helpen ons inwoners beter te informeren. Het zet mij een spiegel voor over hoe ik inwoners werkelijk kan bereiken. Dat is belangrijk. Inwoners vonden het fijn zo laagdrempelig een gesprek te kunnen voeren en ik ook. Het was mooi dat er op het foodfestival van de Versnellingsvierdaagse ook startende ondernemers meewerkten die in begeleiding zijn bij ons.’

‘Ik vond het echt fantastisch op deze markt te staan en ik heb veel geleerd, zegt Khalid el Hadji, werkmatcher Jongeren bij Werk en Inkomen. Omdat er geen verplichting was, waren de gesprekken heel open. Ik ben wel teleurgesteld over hoeveel wantrouwen en weerstand er is tegen de gemeente
en hoeveel afstand er is tussen ons en de bewoners. Er is nog veel werk aan de winkel dat te overbruggen. Ik moest vaak zeggen: ‘ik ben er voor jullie, ik wil en kan jullie helpen. Pak je kansen om werk te krijgen. Werk is meer dan geld, het is ook opbouw van je leven, eigenwaarde en sociale contacten.

'Geef jongeren een kans met een stageplek'
Ik ben van Turkse afkomst en werk op de financiële afdeling van een onderzoeksbureau. Ik weet dat jongeren met een migratieachtergrond soms lastig aan een stage komen en daardoor niet verder kunnen met hun opleiding. Onze organisatie vindt het belangrijk om bij te dragen aan een goede toekomst voor jongeren. Daarom hebben wij altijd meerdere stagiaires aan boord. Ook op onze financiële afdeling. Ik zie hoe belangrijk een stage voor ze is, ik zie de groei die ze doormaken. Dat leer je niet in de schoolbanken. Daarvoor heb je de praktijk nodig.

Laatst hadden we een jongen op onze afdeling die nogal verlegen was. Voor een rapport had hij informatie van een andere afdeling nodig. Hij vroeg aan mij of ik die vragen wilde voorleggen. Ik zei ‘Nee joh, stap er gewoon zelf op af. Niks aan de hand, je gaat gewoon antwoord krijgen’. Hij is op de mensen afgestapt en kreeg de informatie die hij nodig had. Je zag die jongen sterker worden! Ik vind dat heel mooi om te zien. Ik ben blij dat mijn werkgever jongeren deze kans op een mooie stage biedt. We moeten er met z’n allen aan werken om onze jongeren een goede toekomst te geven. Laatst kreeg ik een verzoek voor een referentie over een oud stagiaire. Deze jongen was supergoed in Excel. Dat is heel belangrijk op een financiële afdeling. Dankzij mijn goede referentie heeft hij – verdiend! - een baan bij een gemeente hier in de buurt.

Naast de versnelling loopt de structurele aanpak van de volgende onderdelen:
Werken aan werk
Vanuit het stedelijke programma Werken aan werk is een samenwerking gestart met de woningcorporaties Mitros en Portaal, om tijdens de renovatie van de tien- hoog-flats werkloze bewoners te laten meewerken bij de bouwwerkzaamheden. Hierbij wordt gedacht aan zij- instromers en leerwerkplekken voor jongeren.

Pilot Mitros en Stadsbedrijven
In een pilot van een jaar willen Mitros en Stadsbedrijven het geld dat geïnvesteerd wordt in de schoonmaak van de flat en directe omgeving van de Cleopatradreef, uitbesteden aan een nieuwe stichting, die in de opstartfase ondersteund wordt door Academie van de Stad. De nieuwe stichting gaat de flat onderhouden, waarbij bewoners van de flat de schoonmaakactiviteiten zullen gaan uitvoeren. De stichting gaat mensen betaald en/of als vrijwilliger inzetten. De flatbewoners die worden aangenomen, gaan werken via Academie van de Stad Uitzendbureau of als vrijwilliger.

Jobmatch
Jongeren uit risicogroepen in Overvecht hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt gezien hun vaak lager opleidingsniveau en de omgeving waarin zij opgroeien. Zij zijn minder toegerust met vaardigheden die horen bij werknemerschap. Jobmatch begeleidt deze groep jongeren naar bijbanen en vakantiebanen, waardoor zij werkervaring kunnen opdoen en zo beter toegerust raken voor de arbeidsmarkt. Jobmatch gaat uit van de eigen kracht van jongeren en steunt hen met informatie en in het verwerven van de benodigde vaardigheden.

Wij 3.0
WIJ 3.0 biedt dagactiviteiten, toeleiding naar werk en opleiding, trainingen en coaching. Het aanbod is bestemd voor een breed en divers publiek. Van mensen die op zoek zijn naar sociale contacten, structuur en dagritme tot mensen die werkloos zijn en een helpende hand nodig hebben om weer aan de slag te komen. WIJ 3.0 geeft wijkbewoners zo de kans om (weer) actief deel te nemen aan de samenleving. Wij 3.0 werkt samen met de afdeling Werk en Inkomen.
In Overvecht heeft Wij 3.0 ‘de computerwijk’ opgezet. Sinds 2016 werken zij samen met Miramedia, scholen en Wijk&Co aan taaltrainingen en trainingen in digitale vaardigheden.

Wijkambitie 5: Samenleven en zorg

In Overvecht komt veel psychosociale en schuldenproblematiek voor. Veel bewoners leven in een isolement; er is weinig sociale verbinding. We kunnen winst boeken door de buurtteams Sociaal te versterken, door ontmoetingsplekken te creëren, door de drempel naar taallessen te verlagen en door met activiteiten de sociale samenhang te vergroten.

Overvecht kent een grote diversiteit aan bewoners. Er is geen gemakkelijke omgang tussen bewonersgroepen, Deze grote diversiteit aan bewoners gecombineerd met verschillen in taal, cultuur en gevoelens van anonimiteit en isolement maakt de omgang tussen de verschillende bewonersgroepen in Overvecht er niet makkelijker op. Een beperkte beheersing van de Nederlandse taal belemmert de sociale verbinding in complexen en buurten en kan ook ergernis oproepen bij oorspronkelijke Nederlanders. Oudere bewoners die al jaren, vaak decennia, in de wijk wonen zien de wijk achteruitgaan. Ze ervaren meer overlast van jeugd en criminaliteit en koppelen dit aan bewoners en jeugdigen met een migrantenachtergrond. Dit leidt tot spanningen en frustratie.

Om de sociale samenhang en ontmoeting in de wijk te bevorderen versterken we het sociaal makelaarschap en ontwikkelen we bijenkorven: laagdrempelige ontmoetingsplekken voor bewoners en professionals. Hierbij maken we ook gebruik van de aanwezige buurthuizen

'Bertus'
De mascotte van Buurtkamer de Klop, zoals de vrijwilligers hem daar noemen. Bertus is een man van 70 jaar en met zijn vrolijkheid bijna elke dag aanwezig. Het is een man met geweldige verhalen over zijn jeugd en zijn rebelsheid tijdens zijn dienstplicht in Duitsland. Maar ook een man die de dalen van het leven heeft meegemaakt. Een man die twee liefdes heeft verloren aan de dood. Een man die de eenzaamheid in de ogen heeft gestaard.

Bertus is een man uit een generatie waar de vele huishoudelijke taken zoals wassen, strijken en koken bij de vrouw lag. Na het overlijden van zijn vrouw stond hij er opeens alleen voor. Hij zat met zijn handen in het haar. Hij vond steun in zijn buurman, een goede vriend. Maar ook helaas hij moest het leven verlaten.

Op een dag zag hij mensen klussen in een leegstand pand van het winkelcentrum de Klop. Nieuwsgierig tuurde Bertus naar binnen. Hij werd gelijk uitgenodigd voor een bakje koffie. Er werd hem verteld dat er een buurtkamer werd opgezet. Sinds dat moment is hij onlosmakelijk verbonden met buurtkamer de Klop. Hij eet nu elke dag lunch bij de buurtkamer en leert strijken van een vrijwilliger. Hij heeft een klaverjassenclub opgezet en neemt deel aan een mannenpraatgroep. Daarnaast geeft hij ook nog af en toe een workshop bloemstukken maken.

Bertus is erg blij met hoe ze hem bij de buurtkamer geholpen hebben en uit de eenzaamheid hebben gehaald. In zijn woorden: “De buurtkamer is mijn tweede huis”. Van tijden waarin hij niet per se wakker meer hoefde te worden is hij gegaan naar een mooie visie op het leven. Hij vertelde mij met een grote glimlach: “Het leven is elke moeite waard om geleefd te worden”.
Door: Timon Verschoor

Vanuit de versnelling is extra inzet op de volgende onderdelen
Bijenkorven op buurtniveau
In de bijenkorven kunnen bewoners en professionals elkaar ontmoeten en inspireren. Bewoners vinden er een luisterend oor en krijgen informatie waar ze weer mee verder kunnen.
Voor startende ondernemers kunnen bijenkorven een plek zijn om te werken of hun netwerk uit te breiden. Er zijn bijenkorven gerealiseerd zoals Burezina, De Dreef en Buurtkamer De Klop, maar ook buurthuizen zoals De Boog en De Jager hebben de functie van een bijenkorf.

Uitbreiding formatie buurtteams sociaal
Bij de Buurtteams Sociaal kunnen wijkbewoners terecht met vragen of problemen waar zij zelf niet uit komen. Het kan gaan om van alles: van woonsituatie en werk tot schulden, verslaving, eenzaamheid en overlast. De professionele hulpverleners in de buurtteams denken met de bewoners mee en zoeken samen met hen naar een oplossing, zodat zij zelf weer verder kunnen. De formatie van de buurtteams Sociaal wordt uitgebreid met als doel dat meer Overvechters met een hulpvraag de weg naar het buurtteam kunnen vinden en dat de tevredenheid over de ondersteuning groter wordt. De uitbreiding met ruim 10% (vier fte erbij) komt neer op het structureel maken van de tijdelijke capaciteitsuitbreiding in 2016, met een kleine plus erop om samenwerking te verbeteren.

Uitbreiding sociaal makel functie
De sociaal makelaars bevorderen ontmoeting tussen wijkbewoners, leiden bewoners toe naar activiteiten in de buurt en ondersteunen bewonersinitiatieven voor jong en oud. Ook verzorgen de sociaal makelaars het sociaal beheer in verschillende buurtcentra en soms ook in een bijenkorf. Ze proberen informatie over wat er allemaal aan mogelijkheden is in de wijk, op zo veel mogelijk manieren te verspreiden.

Uitbreiding taalonderwijs
De Taalalliantie bestaat uit vijf organisaties die ieder op hun eigen terrein zorgen dat Overvechters het Nederlands beter kunnen spreken, lezen en schrijven. De partners in de Taalalliantie zijn: Taal doet Meer, Wijk&co, de Bibliotheek, Taal+ en Prago. Doel is dat er voor elke taalvraag en elk niveau een aanbod is in de wijk.

Wegwijzer in de bibliotheek
Elke dinsdag en donderdag is in de bibliotheek Overvecht een Wegwijzer te vinden die bewoners met een taalvraag helpt of doorverwijst naar een organisatie van de Taalalliantie. In september 2017 gaat een Doe mee Startpunt open. Bewoners met vragen over het invullen van formulieren en over digitale en taalkwesties, kunnen hier meteen hulp krijgen en bijvoorbeeld oefenen op de computer. Hieraan werkt ook Digiwijs mee.

Hulp achter de voordeur door inzet vertrouwenspersoon
Al Amal gaat naar de mensen thuis die vragen of problemen hebben en die de weg in de Nederlandse samenleving nog niet zo goed weten. Het gaat om geïsoleerde inwoners met een migratieachtergrond. De mensen kunnen hun verhaal doen en worden direct verder geholpen of doorverwezen naar passende hulp. Al Amal werkt nauw samen met de buurtteams.

Versterking sociale cohesie door al amal
De vrijwilligsters van Al Amal gaan naar buurten en bewoners toe en bekijken wat bewoners nodig hebben om zich meer thuis te voelen in de buurt. Ze bespreken hoe bewoners hun sociale contacten kunnen verbeteren en hoe ze actiever kunnen worden in en voor hun buurt. Dat leidt tot initiatieven als het organiseren van activiteiten voor hun kinderen, een schoonmaakactie of burendag. Bewoners doen sociale contacten op, verbeteren hun taal en de buurt wordt levendiger.

Thuis in Overvecht Wijk en Co
Wijk&co wil bijdragen aan de versterking van de sociale cohesie in de wijk door bewoners een gezicht te geven via storytelling. Dit moet uitmonden in een boekje, een tentoonstelling, een digitale mediavorm en groepsgesprekken in de wijk. Het creëert ook de mogelijkheid voor de sociaal makelaars om meer mensen te ontmoeten.

Kennismaking tussen verschillende bevolkingsgroepen in de wijk
Al Amal brengt bewoners van verschillende nationaliteiten met elkaar in contact en in gesprek. Doel is wederzijds meer kennis en begrip, minder vooroordelen en minder angst. Al Amal leert de bewoners elkaar vragen te stellen in plaats van elkaar met vooroordelen te benaderen. Naast de Versnelling loopt de structurele aanpak van de volgende onderdelen:

Vanuit de versnelling is extra inzet op de volgende onderdelen
Pilot vernieuwen wijkparticipatie doe- mee- centrum De Gagel
DMC De Gagel is een ontmoetings-, werk- en activiteitenplek voor bewoners, ondernemers en professionals. Het DMC is een tijdelijk gebouw; de vergunning verloopt op 1 januari 2018. Daarom is in de zomer van 2017 een onderzoek gedaan naar hoe de activiteiten van het centrum het beste terug kunnen keren.

Het onderzoek wordt verricht in de vorm van Design Thinking. Dit is een innovatieve denkmethode waar veel aandacht is voor de gebruikers van een product of dienst. Deze methode kan goed bij participatietrajecten worden ingezet, maar dat is nog nooit gebeurd binnen de gemeente Utrecht.

Het onderzoek bestaat uit zes stappen:

  1. Onderzoeken en ontdekken. We voeren gesprekken met zo veel mogelijk betrokkenen bij het DMC. Verslagen hiervan worden beschikbaar gesteld aan de projectgroep.
  2. Observaties en veldwerk. Met de projectgroep houden we informele gesprekken in en rond het DMC, gebruikers én niet-gebruikers.
  3. Afbakenen. De projectgroep deelt aan de hand van storytelling de uitkomsten van de interviews met elkaar. Resultaten worden geclusterd.
  4. Ideevorming. In een brainstormsessie waarvoor we breed uitnodigen, bedenken we hoe de functionaliteiten van het DMC het beste kunnen terugkomen.
  5. Prototyping. Van de uitkomsten van stap 4 maakt dezelfde groep beeldende prototypes, met papier, karton, piepschuim of andere bouwmaterialen.
  6. Expert opinion. Met een delegatie van de projectgroep waarderen we de nieuwe ideeën op haalbaarheid en toetsen we aan nog nader te bepalen criteria.

Samenwerking voor sociaal kwetsbare bewoners
In Overvecht staan veel sociale huurwoningen en vanuit gereguleerde instroom worden relatief veel woningen in deze wijk toegewezen. Er wonen dan ook veel sociaal
kwetsbare mensen, die begeleiding of ondersteuning nodig hebben. De meesten van hen kunnen met ambulante zorg prima functioneren. Een klein deel heeft forse en vaak complexe problemen en veroorzaakt overlast voor hun omgeving. Dit zijn meestal mensen die geen zorg krijgen en dat ook niet willen, terwijl het wel nodig is.

Voor deze kwetsbare bewoners zelf, maar ook voor de omwonenden is het belangrijk dat problemen in een zo vroeg mogelijk stadium worden gesignaleerd en dat er snel kan worden ingegrepen. Dat vraagt om betere samenwerking tussen professionele hulpverleningsorganisaties. De toegang tot de hulpverlening en begeleiding is al sterk verbeterd met de komst van de buurtteams en praktijkondersteuners bij de huisartsen. Ook zijn er samenwerkingsafspraken gemaakt, onder andere in de Proeftuin Overvecht, waardoor er één toegangspoort ontstaat tot begeleiding en zo nodig aanvullende zorg, dicht bij huis. Wel zijn er in de GGZ nog vaak wachtlijsten en is er nog regelmatig een moeizame aansluiting op passende zorg (op- en afschalen).

Tijdelijke opvang asielzoekers Einsteindreef
Utrecht levert een evenredige bijdrage aan de opvang van asielzoekers. Einsteindreef 101-139 is geschikt gemaakt zodat maximaal 400 asielzoekers (gezinnen, mannen en vrouwen) er kunnen wonen tot november 2018. De verbouwing kostte meer tijd dan gepland was. In maart 2017 is de eerste groep van 30 asielzoekers op de Einsteindreef komen wonen, in juli de tweede grote groep, veelal gezinnen.

Om de opvang meerwaarde te geven voor de buurt heeft Socius in het pand woonruimte gegeven aan 38 jongeren die iets willen betekenen voor hun buren, vluchtelingen en wijkbewoners. Ze organiseren allerlei activiteiten als samen koken, eten, muziek maken en sporten. Ook zijn er cursussen (zakelijk) Engels en (internationaal) ondernemerschap voor asielzoekers én wijkbewoners. De eerste wijkbewoners hebben deze cursussen met veel enthousiasme gevolgd. Om eventuele problemen en overlast in en rondom de locatie te voorkomen wordt in navolging van de aanpak in andere wijken gewerkt met een klankbordgroep, een beheerplan en een beheergroep. De klankbordgroep, bestaande uit wijkbewoners, het COA, de politie en de gemeente, heeft besproken wat er nodig is voor een goede leefbaarheid en (verkeers)veiligheid rondom de opvanglocatie. De afspraken worden vastgelegd in een beheerplan.

Net als bij de andere opvanglocaties in Utrecht zijn er ook op de Einsteindreef 24 uur per dag medewerkers van het COA en/of beveiligers in het pand aanwezig. Inmiddels is er een startdocument gemaakt voor de functie van het gebouw na november 2018.

Uitbreiding voedseltuin Gagelsteede
De gemeente stimuleert en steunt graag initiatieven van particuliere en private partijen die investeren in duurzame voorzieningen voor de wijk. We faciliteren bewoners die willen bijdragen aan eigen beheer en proberen barrières daarvoor weg te nemen. De Voedseltuin Gagelsteede is hier een goed voorbeeld van. Vanaf 2017 wordt de Voedseltuin uitgebreid, doordat een tweede locatie geschikt wordt gemaakt zodat vrijwilligers er voedsel kunnen verbouwen. Deze locatie is in ieder geval voor drie jaar beschikbaar; daarna is steeds een verlenging voor een jaar mogelijk.

Fysieke projecten en trajecten

1. Antoniuskwartier
Het terrein waar het ziekenhuis stond, wordt een woonlocatie. In twee fases worden 206 eengezinswoningen gebouwd met koopprijzen in de lage en middencategorie. In 2016 zijn de eerste 55 woningen opgeleverd. Inmiddels is gestart met de tweede fase van het plan met 121 koopwoningen en 30 vrije sector huurwoningen.

Het project draagt bij aan de vernieuwing van de wijk. De woningen zijn op twee manieren een aanvulling op de bestaande woningvoorraad: een andere type woningen (eengezinswoningen) en van een andere categorie (koopwoningen en huurwoningen vrije sector). Ook wijkt de architectuur (jaren 30 stijl met erkers) af van die elders in Overvecht, de nieuwe buurt voegt duidelijk een eigen gezicht toe aan de wijk.

Naar aanleiding van de wens van één bewoner om geen gasaansluiting in de nieuwe woning te krijgen, heeft de bouwer toegezegd aan alle bewoners een alternatief aan te bieden.

2. Aardgasvrij Overvecht Noord
In Nederland hebben we afgesproken dat we in 2050 onze huizen en gebouwen niet meer verwarmen met aardgas. We stappen over op nieuwe manieren om ons huis en water te verwarmen en gaan elektrisch koken. Zo dringen we de CO2- uitstoot terug.

Ook in Utrecht werken we samen aan een aardgasvrije stad. Als eerste locatie is gekozen voor de wijk Overvecht-Noord, het gebied tussen Franciscusdreef, Karl Marxdreef, Einsteindreef en Vechtdijk. In deze wijk zijn de aardgasleidingen over enkele jaren aan vervanging toe. Bovendien gaan Mitros, Bo-Ex en Portaal de komende jaren veel huurwoningen in Overvecht-Noord renoveren. Daarom is nu een logisch moment voor de overstap op een andere warmtevoorziening. Gemeente, Stedin, Eneco, woningbouwcorporaties en Energie-U onderzoeken samen wat er nodig is om de huizen in Overvecht-Noord aardgasvrij te maken. Welke nieuwe energievoorziening er wordt aangelegd, is nu nog niet duidelijk. Dat hangt af van veel verschillende factoren: de wensen van bewoners, het soort woningen, wat voor systemen er op de markt zijn, de kosten. We vinden het belangrijk dat de nieuwe energievoorziening betaalbaar en aantrekkelijk is voor bewoners.

Vanaf het najaar van 2017 gaan we over het aardgasvrij maken van het gebied met de bewoners in gesprek. Dan bespreken we o.a. wat dit voor de buurt en bewoners betekent en brengen we in beeld wat er nodig is om de omslag te maken naar aardgasvrij. In 2018 bepalen we de vervolgstap over de toekomstige warmtevoorziening en streven we ernaar enkele voorbeeldwoningen in de wijk beschikbaar te hebben. Uiteindelijk moeten in 2025 de plannen gereed zijn om de aardgasleidingen niet onnodig te vernieuwen en zo de wijk aardgasvrij te maken.

3. Het nieuwe Zandpad
De gemeenteraad heeft in 2014 een nieuwe plek aangewezen voor raamprostitutie. Het Nieuwe Zandpad komt op een strook grond langs de Einsteindreef, grenzend aan de Rioolwaterzuivering en met een toegang vanaf het Zandpad.

Na de voorbereidende werkzaamheden (tender t.b.v. investeerder, vaststellen bestemmingsplan en ontwerp buitenruimte, consultatie van de buurt in de vorm van klankbordgroep en informatieavonden) was de planning dat de eerste fase van het Nieuwe Zandpad in het voorjaar 2017 gerealiseerd zou zijn. Er is vertraging ontstaan doordat de geselecteerde projectontwikkelaar niet door de Bibop- procedure kwam. Momenteel zoeken we een nieuwe ontwikkelaar en exploitant van de zone.

4. Winkelcentrum Overvecht
Het gebied rond Winkelcentrum Overvecht wordt stapsgewijs (her)ontwikkeld.

Er zijn drie deelprojecten:

  • Nieuwbouw van woningen op de NPD-strook (de oude bedrijfshallen langs de Brailledreef):

De raad heeft in februari 2017 het stedenbouwkundig programma van eisen vastgesteld. Er komen drie woongebouwen met 223 appartementen voor starters en senioren én een woontoren voor 629 studenten, waarvan het overgrote deel bestaat uit zelfstandige appartementen. In de plinten komen ruimtes voor voorzieningen en bedrijvigheid. De tenderprocedure voor de selectie van projectontwikkelaars is grotendeels doorlopen. Eind 2018 starten de bouwwerkzaamheden.

  • Verbetering van de openbare ruimte, het parkeren en de verkeersafwikkeling in en vanuit/naar het gebied:

De drie belangrijkste toegangen voor verkeer van en naar het winkelcentrum en de parkeerplaatsen worden opnieuw ontworpen. Het verkeer moet beter doorstromen en de ruimte in het gebied moet beter worden benut. Ook is er de wens voor een goede en veilige fietsroute langs de Seinedreef.

  • Verbetering van het winkelcentrum zelf:

Medio 2016 is een overeenkomst gesloten met de eigenaren van het winkelcentrum voor verbeterplannen van het winkelcentrum. Inmiddels zijn er al werkzaamheden voor de verbetering binnen het winkelgebied uitgevoerd. Aan de verplaatsing van enkele winkels en vernieuwing van de entrees van het winkelcentrum wordt in de komende periode nog hard gewerkt.

5. Noordelijke Randweg Utrecht
De NRU bestaat uit de Karl Marxdreef, Albert Schweitzerdreef en de Eindhovendreef. Verbetering van de randweg langs Overvecht is van belang voor de bereikbaarheid, de aantrekkelijkheid en de gezondheid van de wijk en van de stad. Met een betere doorstroming op de NRU kan verkeer van en naar Overvecht en aangrenzende wijken andere routes volgen. Hierdoor neemt de verkeersdruk op een aantal plekken in de wijk af en kunnen we die wegen aantrekkelijker maken voor fietsers en voetgangers.

De afgelopen jaren heeft de gemeente samen met bewoners toegewerkt naar een aantal uitgangspunten voor de NRU: 2 x 2 rijstroken, een maximum snelheid van 80 km/uur, een groene uitstraling, drie ongelijkvloerse kruisingen en een halve afsluiting van de Moldaudreef. Deze uitgangspunten zijn in maart 2014 door de gemeenteraad vastgesteld in een zogenaamde gemeentelijke voorkeursvariant. Het beschikbare budget maakt de verdiepte aanleg (onderlangs) van één van de verkeerspleinen mogelijk.

In het voorjaar van 2015 is een participatiewerkgroep van ondernemers en bewoners opgericht die de gemeente adviseert. Net voor de zomer van 2017 bleek de bewoners- en ondernemerslobby die streeft naar verdieping van alle verkeerspleinen van de NRU, succesvol. De gemeente stelde extra middelen beschikbaar en zal de overige budgethouders (Rijk en Provincie) vragen om hetzelfde te doen.

Naar verwachting start het formele inspraaktraject over de NRU eind 2017 en vindt besluitvorming over de NRU begin 2018 plaats. Het streven is om in 2020 te starten met de uitvoering.

6. Actieplan verkeersveiligheid 2015-2020
Het gemeentelijke ambitiedocument Utrecht Aantrekkelijk en Bereikbaar (UAB) ziet een goede verkeersveiligheid als belangrijke voorwaarde voor een gezonde, sociale en economisch aantrekkelijke stad. Uit dit ambitiedocument komt het actieplan verkeersveiligheid 2015-2020 voort. Het actieplan bundelt maatregelen vanuit gemeentelijke programma’s en vult deze aan met extra acties. Het doel van het plan is de objectieve én de ervaren verkeersveiligheid in onze stad vergroten. Uitgevoerde projecten:

  • Carnegiedreef - Paranadreef: herinrichting van de kruising.
  • Einsteindreef en Franciscusdreef: verlaging van de snelheid van 70 naar 50 km per uur
  • Zamenhofdreef: oversteken over de busbaan
  • Seinedreef: oversteek.

In 2017 is een begin gemaakt met twee projecten waarvan de uitvoering naar verwachting in 2018 plaatsvindt:

  • Amazonedreef: invoering 30km-zone in een gedeelte
  • Moldaudreef: veiliger maken van kruispunten.

7. Bewonersinitiatieven rijksbudget
In 2017 was vanuit de krachtwijkenperiode nog geld over uit het budget Bewonersinitiatieven Rijksbudget. Omdat vanuit de wijk veel behoefte is aan het oplossen van verkeersknelpunten, wordt dit deels ingezet voor enkele verkeersprojecten:    

  • Amazonedreef: op verzoek van bewoners groter stuk waar 30 km per uur wordt ingevoerd dan oorspronkelijk gepland - start eind 2017
  • Orinocodreef: uitvoering mogelijk van meest optimale ontwerp - start begin 2018
  • Wolgadreef: een verkeersveiliger oversteek naar Winkelcentrum Overkapel toe - start eind 2017.

8. Winkelcentrum De Klop
Momenteel wordt de Lidl verbouwd en uitgebreid. Op de huidige supermarkt komt een hogere bouwlaag dan nu aanwezig is. De tussengelegen passage wordt bij de nieuwe supermarkt getrokken.

Naar verwachting zal de uitbreiding van de Lidl (onder andere een bake-off afdeling en een uitgebreide groente- en fruitafdeling) het gehele winkelcentrum De Klop levendiger maken.

Wanneer de verbouwing en uitbreiding van de Lidl is afgerond, zal na de zomer van 2017 de openbare ruimte in het winkelcentrum verbeterd worden. Op het voorplein komen nieuwe banken, fietsenrekken, afvalbakken, bomen en beplanting.

9. Buitenruimte bij Stefanus
In 2016 is voor de buitenruimte van cultuurhuis ZIMIHC Stefanus aan de Braziliëdreef een ontwerp gemaakt, met onder andere een terras. Het ontwerp is nog in de beginfase. Er is op het moment van het verschijnen van dit WAP nog geen zicht op een voortgangsplanning.

10. Energieneutraal renoveren Camera Obsucuradreef en omgeving
De plannen van woningcorporatie Mitros voor de Camera Obscuradreef en omgeving zijn veranderd van sloop/nieuwbouw naar renovatie. Als onderdeel van dit project is medio 2016 een experiment gestart met energieneutraal renoveren, nul-op-de-meter genoemd. In eerste instantie wordt op deze wijze een renovatie uitgevoerd van acht woningen aan één trappenhuis. De resultaten hiervan worden gedurende een jaar gemonitord. Als het experiment lukt, dan worden meer woningen op deze wijze gerenoveerd.

Inmiddels is Mitros gestart met de renovatie van de woningen aan de Ebrodreef en nog in het najaar van 2017 zijn woningen aan de Taagdreef aan de beurt.
Mitros doet de investering hiervoor samen met de gemeente, via de inzet van middelen uit de Reserve Stedelijke Herontwikkeling (voorheen ISV3).

11. Omgeving Station Overvecht
Station Overvecht is een belangrijke entree van de wijk en daarmee ook een visitekaartje. Nu fungeert de Tiberdreef als een barrière tussen het station, de winkelstrip en de moskee. Het stationsgebied heeft geen herkenbare uitstraling; de inrichting is rommelig en onoverzichtelijk. De bereikbaarheid van het station voor langzaam verkeer is niet optimaal.

Er was een plan gemaakt om de verblijfskwaliteit van het stationsgebied voor reizigers, bezoekers, bewoners en ondernemers te verbeteren en enkele knelpunten voor parkeren op te lossen. Na een informatiebijeenkomst in 2015 is het plan aangepast. Er was veel weerstand tegen het idee om de rotonde weg te halen; bewoners en ondernemers verwachtten dat de verkeersveiligheid slechter zou worden. Begin 2016 zijn de nieuwe plannen gepresenteerd. Besluitvorming hierover heeft medio 2016 plaatsgevonden. Met de uitvoering wordt halverwege 2017 gestart.

12. Thema-dreven: Aanpak flats en openbare ruimte
Na lang onderzoek is besloten om de flats aan de THEMA-dreven niet te slopen. In 2012/2013 is afgesproken dat de woningcorporaties de flats gaan renoveren en dat de gemeente investeert in de aanpak van de buitenruimte.
Portaal heeft in 2015 als eerste de flat aan de Ankaradreef hoogwaardig gerenoveerd en is in 2016 gestart met de renovatie van de St. Maartendreef. De oplevering is medio 2017. De vier flats van Mitros zijn op zijn vroegst vanaf 2019 aan de beurt. De gemeente heeft afgelopen jaren gewerkt aan een inrichtingsplan voor de aanpak van de buitenruimte. Er zijn ondergrondse vuilcontainers geplaatst voor alle zes flats. Na renovatie van de Ankaraflat is de buitenruimte vernieuwd. De laatste fase is gestart in 2016: de aanpak van het grote speelterrein tussen de flats Ankaradreef en Tigrisdreef en de aanpak van het park tussen Tigrisdreef en Gangesdreef. Voor de financiering zet de gemeente middelen in uit de Reserve Stedelijke Herontwikkeling. Het Stadsbedrijf nam de ondergrondse containers voor zijn rekening.

13. Ibisdreef: project de springlevende wijk
In het project De Springlevende Wijk zetten vier studenten zich vanaf 2017 in voor de sociale cohesie en leefbaarheid van de Ibisdreef en de wijk. Zij organiseren samen met de bewoners diverse activiteiten. Ze kunnen een lege woning inrichten als ontmoetings- en activiteitenruimte. Ter ondersteuning van hun rol als studentcoördinator krijgen ze tijdelijk een woning met huurkorting.
Dit project is in opdracht van Portaal en het wijkbureau tot stand gekomen.

14. Ivoordreef
Woningcorporatie Bo-ex gaat de hoogbouw aan de Ivoordreef slopen en vervangen door nieuwbouw. In de tien–hoog flat zijn nu 174 sociale huurwoningen. Bo-ex wil circa 100–150 woningen in de sociale sector terugbouwen en zet in op de bovenkant van die markt. Een deel van deze woningen zal levensloopbestendig worden gemaakt. Verder komen er woningen in de koopsector en in de vrije sector huur.

Door dit project is er nu de kans om het gebied integraal te verbeteren zoals eerder in het Gebiedsplan De Gagel werd aangegeven. Het doel is vernieuwing van het gebied, zodat er in Overvecht een meer gedifferentieerde woningvoorraad ontstaat en de sociale veiligheid verbetert.

De werkzaamheden om stedenbouwkundige en functionele randvoorwaarden vast te stellen zijn gestart. Zodra deze zijn uitgekristalliseerd, zal ook informatie aan belanghebbenden en omwonenden worden georganiseerd.

15. Verbeteren openbare ruimte na renovatie
Voor de leefbaarheid in de wijk is een schone, hele en veilige openbare ruimte essentieel. Daarom gaat extra geld naar de verbetering van de openbare ruimte binnen en rondom complexen waar woningcorporaties renovatiewerkzaamheden hebben uitgevoerd

Voor 2018 wordt vanuit het WAP in een samenwerking tussen ruimtelijke en Economische Ontwikkeling en Stadswerken inzet gedaan voor:

  • Het renovatieproject Atlasdreef-Centaurdreef-Apollodreef van Mitros: aanpassingen aan de openbare ruimte rondom de het complex om de nieuwe achteruitgangen goed te laten aansluiten op het binnenterrein
  • Winkelcentrum: een extra impuls voor de fysieke verbeteringen in de openbare ruimte
  • Enkele knelpunten, zoals oversteken bij de Tigrisdreef en parkeren bij Fort De Gagel.